NHỚ TIẾC VÀ BIẾT ƠN GS – NGND PHAN HUY LÊ

GS – NGND Phan Huy Lê sinh ngày 23/02/1934 tại xã Thạch Châu, huyện Lộc Hà, tỉnh Hà Tĩnh đã từ trần 13h 36 ngày 23/06/2018 (tức ngày 10/05 năm Mậu Tuất), hưởng thọ 84 tuổi.

GS Phan Huy Lê là một trong những sử gia sớm ủng hộ quan điểm nhìn nhận và đánh giá lại nhân vật lịch sử Mạc Đăng Dung cũng như nhà Mạc. Trong bài tổng kết Hội thảo khoa học về nhà Mạc tổ chức năm 1994, giáo sư khẳng định “…Nên xóa bỏ thành kiến và định kiến về nhà Mạc. Nên đối xử với nhà Mạc một cách công bằng như các triều đại khác. Hãy trả lại cho nhà Mạc những đóng góp khách quan. Đã đến lúc chúng ta phải thay đổi về cách đánh giá các chính sách đối nội và đối ngoại của nhà Mạc. Không nên đánh giá nặng nề về nhà Mạc như trước đây do nhận thức của một số người nghiên cứu còn hạn chế…”

Nhà Mạc là vương triều ra đời và tồn tại sau nhà Lê. Việc nhà Lê sụp đổ, nhà Mạc lên là một hiện tượng có ý nghĩa tiến bộ, được nhiều người ủng hộ. Không nên coi sự việc này là sự cướp ngôi. Sau khi ra đời và tồn tại, nhà Mạc đã có những đóng góp nhất định về mặt văn hóa, về mặt tư tưởng và một phần nào đó về mặt kinh tế…”

Năm 2012 khi tổng kết Hội thảo khoa học Nhà Mạc và hậu duệ trên đất Vĩnh Phúc, Giáo sư Phan Huy Lê một lần nữa khẳng định: “Bây giờ chúng ta nhận thức nhà Mạc không chỉ là một vương triều chính thống như tất cả các vương triều khác, rõ ràng vương triều có nhiều công lao đối với phát triển đất nước, một vương triều có tư tưởng có thể nói là hợp thời hơn, phóng khoáng hơn so với tư tưởng Nho giáo nhất là tư tưởng Tống Nho của thế kỷ 15. Trên cơ sở đó đưa đến sự phát triển kinh tế, nhất là thủ công nghiệp, thương nghiệp, đặc biệt dấu ấn về mặt văn học. Ta ghi nhận mặt tiến bộ đó của vương triều Mạc. Rồi chúng ta cũng thấy là sau khi thất thủ ở Thăng Long thì Vương triều Mạc cũng rất phát triển. Các vị đọc lại lịch sử Việt Nam thôi thì năm 1592 khi ở Thăng Long nhưng năm 1690 con cháu vương triều nhà Mạc chiếm cứ khắp cả các vùng ở miền trung du, một phần đồng bằng, nhất là phần trung du miền núi phía Bắc, sau đó rút về Cao Bằng”.

Năm 2015, khi UBND TP Hà Nội đề xuất đặt tên đường phố mang tên Mạc Thái Tổ, Mạc Thái Tông còn có ý kiến trái chiều, là một thành viên của Hội đồng tư vấn khoa học đặt và đổi tên đường phố, các công trình công cộng, GS Phan Huy Lê bằng uy tín cũng như lý lẽ khoa học đã thuyết phục các thành viên của Hội đồng ủng hộ đăt tên phố Mạc Thái Tổ, Mạc Thái Tông ở Hà Nội.

Trong những lần gặp gỡ các thành viên tham gia biên soạn Lịch sử Việt Nam tập IX (1527 – 1592), GS Phan Huy Lê luôn chỉ đạo: “Giai đoạn này nhà Mạc đóng vai trò của chính triều, chính quyền đại diện cho quốc gia, dân tộc…”

Hôm nay, nghe tin Giáo sư về với Thế giới Người Hiền, con cháu họ Mạc (gốc Mạc) ngậm ngùi thương tiếc, biết ơn một Con Người – một nhân cách lớn – có nhiều đóng góp trong việc chiêu tuyết cho nhà Mạc và họ Mạc.

P1010521

GS Phan Huy Lê đang tổng kết Hội thảo khoa học: “Nhà Mạc và hậu duệ trên đất Vĩnh Phúc”

 

Bài và ảnh: homacvietnam.vn

Bình luận đã được đóng.